Bashkimi familjar i punonjësit të huaj në Shqipëri: kushtet që prekin punëdhënësin

Bashkimi familjar është leja e qëndrimit që merr bashkëshorti ose fëmija i një të huaji që qëndron ligjërisht në Shqipëri. Sipas ligjit nr. 79/2021 „Për të huajt", ajo jepet fillimisht për një vit dhe rinovohet. Aplikimi bëhet elektronikisht në e-albania.al dhe shqyrtohet nga Drejtoria Vendore për Kufirin dhe Migracionin.

Punëdhënësi nuk është palë në këtë procedurë, por kushtet e saj varen drejtpërdrejt nga kontrata e punës që ai nënshkruan. Ligji kërkon që sponsori, pra punonjësi i huaj që sjell familjen, të ketë leje qëndrimi të vlefshme për të paktën një vit dhe mundësi reale rinovimi. Një leje unike e lidhur me një kontratë gjashtëmujore nuk e plotëson këtë kusht, dhe kërkesa e familjes bie përpara se dosja të shqyrtohet në themel. Kohëzgjatja e kontratës, pra, është vendim i punëdhënësit që përcakton nëse familja mund të vijë.

Kushtet që ligji i vendos sponsorit

Ligji nr. 79/2021 e ndërton bashkimin familjar mbi tri kushte që i takojnë sponsorit. I pari është titulli i qëndrimit: leja e tij duhet të jetë e vlefshme të paktën një vit në momentin e aplikimit. I dyti është burimi i të ardhurave. Sponsori duhet të provojë të ardhura të qëndrueshme dhe të rregullta që mbulojnë veten dhe familjen, pa iu drejtuar skemave të ndihmës ekonomike të shtetit shqiptar. I treti është strehimi: kërkohet një kontratë qiraje ose dokument pronësie i noterizuar për banesën ku do të jetojë familja.

Të treja provohen me dokumente që i lëshon ose i vërteton punëdhënësi. Vërtetimi i pagës, kontrata e punës dhe konfirmimi i akomodimit dalin nga i njëjti dosje që u përgatit për lejen unike, e përshkruar te leja unike dhe procedura e punëdhënësit. Kur punëdhënësi ofron vetë banesën, dokumenti i strehimit duhet të jetë i njëjti që mban standardet e përshkruara te akomodimi i punonjësve të huaj.

Dokumentet dhe rruga e aplikimit

Formulari i posaçëm për leje qëndrimi për bashkim familjar, i publikuar nga ADISA, kërkon një listë dokumentesh që vjen nga dy vende njëherësh. Nga vendi i origjinës vijnë certifikata e martesës ose e lindjes dhe vërtetimi i gjendjes gjyqësore, të gjitha të legalizuara ose të pajisura me apostilë dhe të përkthyera në shqip nga përkthyes i licencuar. Nga Shqipëria vijnë pasaporta e vlefshme e anëtarit të familjes, dokumenti i strehimit dhe provat e të ardhurave të sponsorit.

Legalizimi është hapi që zgjat më shumë dhe që punëdhënësit e nënvlerësojnë. Një certifikatë martese e lëshuar në Katmandu ose në Manila kalon nëpër ministrinë e jashtme të vendit të origjinës përpara se të ketë vlerë në sportelin shqiptar. Kur ky hap nis pasi punonjësi ka mbërritur, familja pret disa muaj më tepër sesa parashikon afati i shqyrtimit.

Pse kjo hyn në planin e punëdhënësit

Rreth 13 për qind e lejeve të qëndrimit të dhëna në Shqipëri lidhen me bashkim familjar, sipas statistikave 2025 dhe 2026. Për një punëdhënës që sjell punonjës me kontrata shumëvjeçare, kjo do të thotë se një pjesë e dosjeve do të kthehet pas gjashtë deri në dymbëdhjetë muaj si kërkesë familjare, me të njëjtat vërtetime pagash dhe të njëjtin dokument strehimi.

Tri vendime e ndryshojnë rezultatin. E para është kohëzgjatja e kontratës, sepse ajo përcakton kohëzgjatjen e lejes së sponsorit. E dyta është niveli i pagës bruto të deklaruar, sepse ai është prova e të ardhurave të qëndrueshme për dy ose tre persona, jo për një. E treta është kontrata e banesës, e cila duhet të lejojë banim familjar dhe jo vetëm konvikt pune. Llogaritja e kostove që i takojnë punëdhënësit është te kostot dhe afatet e punësimit të të huajve.

Bashkimi familjar mbetet e drejtë e punonjësit dhe procedurë e Ministrisë së Brendshme. Punëdhënësi e prek atë vetëm përmes dokumenteve që lëshon, por pikërisht ato dokumente vendosin nëse kërkesa kalon ose kthehet.