Akomodimi i punonjësve të huaj në Shqipëri dhe detyrimet e punëdhënësit

Akomodimi nuk është përfitim vullnetar në një dosje punësimi të huaj. Ai deklarohet në formën e standardizuar të ofertës së punës, kontrollohet nga inspektori i punës dhe, kur strehimi ofrohet pa njoftuar autoritetet e kufirit dhe migracionit, dënohet me gjobë nga 300 000 në 400 000 lekë për person.

Baza e këtij sanksioni është neni 141, pika 1, shkronja „d", e ligjit nr. 79/2021 „Për të huajt". Ai nuk flet për cilësinë e banesës, por për njoftimin. Punëdhënësi që merr me qira një apartament për gjashtë punonjës dhe nuk e raporton strehimin te autoriteti vendor i kufirit dhe migracionit është në shkelje edhe kur banesa është e rregullt dhe kontrata e punës është e ligjshme.

Katër detyrime që lindin bashkë

Detyrimet vijnë nga akte të ndryshme dhe kontrollohen nga institucione të ndryshme. Ato nuk zëvendësojnë njëra tjetrën.

Neni 73 i Kodit të Punës është i shkurtër dhe i saktë: banesat që u jepen punëmarrësve nga punëdhënësi duhet të kenë higjienë dhe pastërti të pranueshme, si dhe nyje sanitare të ndara për burra dhe për gra. Për një konvikt sezonal me dyzet vende, kushti i nyjeve të ndara është ai që prodhon më shpesh vërejtjen e inspektorit, sepse ambientet e improvizuara në katin përdhes të hotelit nuk e plotësojnë.

Gjoba e inspektorit llogaritet mbi pagën minimale. Meqë ajo është 50 000 lekë bruto në muaj që nga 1 janari 2026, vargu 10 deri 50 fish i nenit 33, pika 1, shkronja „b", të ligjit nr. 9634, datë 30.10.2006, sot do të thotë 500 000 deri 2 500 000 lekë, me parimin e proporcionalitetit.

Çfarë deklarohet dhe çfarë krahasohet më pas

Udhëzimi i përbashkët i ministrit përgjegjës për ekonominë dhe inovacionin me ministrin përgjegjës për punët e brendshme, i miratuar në gusht 2026, vendosi një formë të standardizuar të ofertës së punës. Në të deklarohen paga bruto mujore, orët e punës, orët shtesë dhe kompensimi i tyre, puna e natës, ditët e pushimit dhe nëse punëdhënësi mbulon akomodimin dhe ushqimin. Punëdhënësi deklaron gjithashtu se punonjësi i huaj nuk do të ketë kushte më pak të favorshme se një punonjës shqiptar në të njëjtin pozicion dhe se nuk do të paguajë tarifa ose kosto për procesin e rekrutimit.

Këto deklarime nuk mbeten në dosje. Neni 76 i ligjit për të huajt lejon revokimin e miratimit për punësim kur i huaji është punësuar në kushte më pak të favorshme se shtetasit shqiptarë, dhe pika e krahasimit është pikërisht ajo që u deklarua. Nëse oferta thotë se akomodimi mbulohet nga punëdhënësi dhe listëpagesa tregon një zbritje mujore për strehim, mospërputhja është e dukshme dhe e dokumentuar nga vetë punëdhënësi.

Marrëveshja dypalëshe e nënshkruar me Vietnamin më 29 korrik 2026 e shtrin këtë parim edhe te udhëtimi, duke parashikuar që kostot e rekrutimit dhe të udhëtimit të mbulohen nga punëdhënësi përpara nisjes së punonjësit. I njëjti parim është standardi i korridoreve nepaleze, i përshkruar te politika e vizës dhe biletës falas.

Kur duhet të jetë gati banesa

Radha e veprimeve është e caktuar nga afatet e dosjes. Neni 56, pika 4, i ligjit nr. 79/2021 i jep autoritetit katër javë nga dita e aplikimit për të shqyrtuar kërkesën dhe për të lëshuar lejen unike. Adresa e strehimit hyn në dosje përpara këtij vendimi, jo pas mbërritjes së punonjësit, sepse dëshmia e akomodimit është pjesë e dokumentacionit të qëndrimit.

Pas lëshimit të kartës biometrike, vendimi i Këshillit të Ministrave nr. 240, datë 1.4.2026, kërkon që punonjësi të regjistrohet në sistemin e shërbimeve të punësimit të AKPA-s brenda dhjetë ditëve kalendarike. Dhjetë ditë është një afat i shkurtër për një punonjës që sapo ka mbërritur dhe nuk e njeh procedurën, prandaj ky hap zakonisht kryhet nga punëdhënësi ose nga ofruesi i shërbimit.

Zinxhiri i plotë i mbërritjes, nga bileta te adresa dhe te regjistrimi, është përshkruar te logjistika e zhvendosjes së një punonjësi jashtë Bashkimit Evropian, ndërsa sanksionet e tjera të nenit 141 janë te gjobat për punësim të paligjshëm. Ndarja e këtyre detyrimeve midis Werklist dhe punëdhënësit është te faqja për punëdhënësit.

Banesa e sigurt para mbërritjes kushton më pak se një gjobë prej 400 000 lekësh për person, dhe është i vetmi element i dosjes që punëdhënësi mund ta rregullojë pa pritur asnjë institucion.