Rinovimi i lejes unike dhe qëndrimi i përhershëm: tarifat, afatet, rregulli i 5 viteve

Rinovimi i lejes unike bëhet në portalin e-Albania pranë Drejtorisë Vendore për Kufirin dhe Migracionin ku ushtrohet veprimtaria. Tarifa e rinovimit është 2.250 lekë, gjysma e tarifës prej 4.500 lekësh për lejen e parë, sipas praktikës së Ministrisë së Brendshme për vitin 2026. Leja e përhershme kërkon 5 vjet qëndrim të ligjshëm e të pandërprerë.

Tri tipet e lejes sipas ligjit nr. 79/2021

Ligji nr. 79/2021 për të huajt njeh tri tipe lejesh qëndrimi, dhe dallimi mes tyre përcakton çfarë ndodh në rinovim.

Leja e tipit A jepet për një afat të caktuar dhe mbulon vetëm qëndrimin, pa të drejtën e rinovimit në të njëjtën bazë. Leja e tipit B është e rinovueshme dhe është forma nën të cilën qarkullon leja unike e punëdhënësit. Leja e tipit C është e përhershme dhe nuk kërkon rinovim periodik.

Brenda tipit B, ligji parashikon disa afate. Leja me afat 3, 6 ose 12 muaj rinovohet deri në pesë herë. Leja dyvjeçare rinovohet një herë. Ekziston edhe leja pesëvjeçare, që zakonisht jepet pas një historiku të qëndrueshëm qëndrimi dhe punësimi. Leja sezonale e tipit S ndjek një rregull të vetin: rinovimi i saj bëhet vetëm pas një ndërprerjeje prej 6 muajsh jashtë vendit, çka e bën të papërdorshme për punësim të vazhdueshëm vjetor.

Që nga viti 2025, Ministria e Brendshme lëshon një leje të përkohshme brenda një dite pune nga dorëzimi, ndërsa dosja shqyrtohet. Kjo do të thotë se punonjësi nuk mbetet pa dokument gjatë shqyrtimit, por leja e përkohshme nuk e zëvendëson vendimin përfundimtar dhe nuk e zgjat afatin e qëndrimit përtej tij.

Rregulli i 5 viteve dhe fjala e pandërprerë

Leja e përhershme e tipit C jepet pas 5 vjetësh qëndrimi të ligjshëm e të pandërprerë në Shqipëri, sipas ligjit nr. 79/2021. Të dy mbiemrat kanë peshë. Qëndrimi është i ligjshëm vetëm kur çdo periudhë mbulohet nga një leje e vlefshme; një hendek prej disa javësh mes skadimit të një leje dhe lëshimit të tjetrës nuk numërohet dhe e rikthen numëruesin te zeroja për shumë aplikantë.

Pikërisht këtu ndodh mënyra më e shpeshtë e dështimit. Punëdhënësi dorëzon kërkesën për rinovim pak ditë përpara skadimit, dosja kthehet për një dokument që mungon, dhe leja e mëparshme skadon ndërkohë. Punonjësi mbetet në qëndrim të parregullt, punëdhënësi rrezikon sanksionet për punësim të paligjshëm, dhe vitet e grumbulluara drejt lejes së përhershme humbasin. Dorëzimi duhet bërë të paktën 60 ditë para skadimit, që të ketë kohë për një cikël korrigjimi.

Çfarë kontrollon DVKM në rinovim

Rinovimi nuk është një vulë automatike. Drejtoria Vendore për Kufirin dhe Migracionin kontrollon se kontrata e punës është ende në fuqi, se kontributet e sigurimeve shoqërore janë paguar për të gjithë periudhën e mëparshme, se akomodimi është i deklaruar dhe se punonjësi nuk ka qëndruar jashtë vendit më gjatë sesa lejon ligji për ruajtjen e vazhdimësisë. Kur punonjësi ka ndërruar punëdhënës, dosja trajtohet si kërkesë e re dhe kërkon miratim të ri punësimi nga AKPA.

Procedura bazë e dosjes së parë, me dokumentet dhe radhën e organeve, përshkruhet te leja unike dhe procedura e punëdhënësit. Rasti sezonal, që ka rregulla të tjera afati, trajtohet te leja unike stinore për turizmin. Tarifat e plota të ciklit jepen te kostot dhe afatet e punësimit të të huajve.

Për një punëdhënës me disa punonjës të huaj, mënyra praktike e punës është një kalendar i vetëm i datave të skadimit, me një kujtesë 90 ditë përpara dhe një kontroll të pagesës së kontributeve në të njëjtën ditë. Kjo e mban të pandërprerë numërimin drejt vitit të pestë dhe e heq rrezikun që dosja e një punonjësi të zbulohet vetëm kur ai nuk hyn dot më në punë.