Leja unike stinore në Shqipëri për sezonin turistik

Leja unike për punësim stinor jepet me afat deri në gjashtë muaj për çdo vit kalendarik dhe lidhet me një rajon, një punëdhënës, një profesion dhe një kontratë pune me afat të përcaktuar. Rregulli qëndron te neni 58 i ligjit nr. 79/2021 „Për të huajt", i ndryshuar me ligjin nr. 43/2025.

Gjashtë muajt nuk janë një afat i zgjatshëm. Ata janë tavani i kategorisë, dhe një hotel që hap në prill dhe mbyll në tetor ka shtatë muaj veprimtari kundrejt gjashtë muajve leje. Kjo mospërputhje është vendimi i parë operativ i sezonit, jo një hollësi administrative.

Çfarë e dallon lejen stinore nga leja si punëmarrës

Të dyja kërkojnë miratimin e Agjencisë Kombëtare të Punësimit dhe Aftësive sipas nenit 74, pika 5, por kushtet e mëpasme ndryshojnë ndjeshëm.

Pika 6 e nenit 58 e nxjerr këtë nen jashtë loje për shtetasit e zonës Shengen dhe për rastet kur zbatohet një regjim i posaçëm i parashikuar me marrëveshje ndërkombëtare. Për punonjësit nga Nepali, India apo Filipinet, pra për korridoret që furnizojnë turizmin shqiptar, neni 58 zbatohet i plotë.

Pika 3 shton një kusht që shpesh harrohet në rekrutimin sezonal: nëse kontrata përcakton se veprimtaria është profesion i rregulluar, i huaji duhet të plotësojë kushtet e njohjes sipas së drejtës kombëtare. Një kuzhinier nuk preket, një elektricist në mirëmbajtjen e hotelit shpesh po.

Kalendari i vërtetë i një sezoni

Afatet ligjore lexohen mbrapsht nga data e hapjes. Neni 56, pika 4, i jep autoritetit katër javë nga dita e aplikimit për të shqyrtuar kërkesën dhe për të lëshuar lejen unike kur kriteret janë plotësuar. Përpara tyre qëndron faza e shpalljes: neni 74, pika 9, kërkon që vendi i lirë të qëndrojë publik jo më pak se pesë ditë kalendarike, dhe pika 11 kërkon që shpallja të jetë bërë jo më vonë se 90 ditë para kërkesës për miratim.

Pas gushtit 2026, kur udhëzimi i përbashkët i ministrit përgjegjës për ekonominë dhe inovacionin me ministrin përgjegjës për punët e brendshme e uli përgjigjen e AKPA-s nga dhjetë ditë pune në një ditë pune, pjesa më e gjatë e rrugës nuk është më miratimi. Është viza e tipit D në përfaqësinë e origjinës dhe tërheqja e kartës biometrike, rreth katërmbëdhjetë ditë pas vendimit.

Për një sezon që nis më 1 maj, dosja duhet të jetë e plotë në fillim të marsit dhe shpallja e vendit të lirë duhet të jetë bërë jo më herët se fillimi i shkurtit, që të mbetet brenda dritares 90 ditore. Punëdhënësit që nisin në prill nuk humbasin javë administrative; humbasin muajin e parë të sezonit.

Shkëputja gjashtëmujore dhe ekipi i vitit tjetër

Pika 4 e nenit 58 është kufizimi që prek më shumë planifikimin shumëvjeçar. Pas vitit të parë të punës, punëdhënësi ka të drejtë të bëjë kërkesë për të njëjtin të huaj me kusht që periudha e shkëputjes të jetë gjashtë muaj. Një kamarier që punon nga maji në tetor mund të rikthehet në sezonin pasardhës, sepse dimri e plotëson shkëputjen, por i njëjti person nuk mund të mbulojë një sezon dimëror malor menjëherë pas atij bregdetar.

Pasoja praktike është se një ekip stinor nuk është një ekip i qëndrueshëm. Punëdhënësit që duan vazhdimësi për pozicionet kyçe, si shefi i kuzhinës ose përgjegjësi i mirëmbajtjes, i kalojnë ato te leja unike si punëmarrës e nenit 57, e cila jepet për kohëzgjatjen e kontratës, dhe e mbajnë lejen stinore për pozicionet me qarkullim të lartë. Ndarja e kostos midis dy skemave është llogaritur te kosto dhe afate për punësimin e një të huaji.

Kostoja mujore nuk ndryshon sipas llojit të lejes. Paga minimale kombëtare është 50 000 lekë bruto në muaj nga 1 janari 2026 dhe shërben si bazë minimale e kontributeve, mbi të cilat punëdhënësi paguan 16,7 për qind. Për gjashtë muaj sezon, kjo është rreth 50 000 lekë kontribute punëdhënësi për punonjës me pagë minimale, pa llogaritur akomodimin nëse ai është deklaruar në ofertën e punës.

Skemat sezonale në rajon ndryshojnë në strukturë; krahasimi me kuotën dypalëshe greke është te puna sezonale dhe kuota dypalëshe, ndërsa hapat e përbashkët të dosjes janë te procedura e lejes unike. Mënyra si Werklist e planifikon një sezon me punëdhënësit është te faqja për punëdhënësit.

Sezoni shqiptar nuk humbet nga mungesa e kandidatëve, por nga dy javë vonesë në shpalljen e vendit të lirë, të cilat e shtyjnë të gjithë zinxhirin përtej datës së hapjes.