Punësimi i punëtorëve filipinas në Shqipëri: akreditimi dhe verifikimi i kontratës te DMW

Një punëdhënës shqiptar që dëshiron të punësojë punëtorë filipinas kalon nëpër dy sisteme paralele. Ana shqiptare kërkon miratimin e punësimit nga AKPA dhe lejen unike sipas ligjit nr. 79/2021. Ana filipinase kërkon akreditimin e punëdhënësit nga Departamenti i Punëtorëve Emigrantë, verifikimin e kontratës nga Zyra e Punëtorëve Emigrantë në Romë dhe Overseas Employment Certificate para nisjes.

Cili organ mbulon Shqipërinë

Filipinet nuk kanë zyrë pune në Tiranë. Zyra e Punëtorëve Emigrantë në Romë, e njohur më parë si POLO Rome, mbulon Italinë, Maltën dhe Shqipërinë për çështjet e punësimit jashtë vendit. Kjo do të thotë se dosja e punëdhënësit shqiptar, dokumentet e regjistrimit dhe kontratat individuale të punës shqyrtohen në Romë, jo në Tiranë dhe jo drejtpërdrejt në Manila.

Departamenti i Punëtorëve Emigrantë, i krijuar si ministri më vete dhe pasardhës i POEA, mbetet organi qendror që mban regjistrin e punëdhënësve të akredituar dhe të agjencive të licencuara të rekrutimit. Si rregull, punëdhënësi i huaj nuk rekruton drejtpërdrejt: ai bashkëpunon me një agjenci rekrutimi të licencuar në Filipine, e cila dorëzon dosjen dhe mban përgjegjësinë solidare për kushtet e punësimit. Punësimi i drejtpërdrejtë pranohet vetëm në raste të kufizuara që DMW i shqyrton veç e veç.

Akreditimi nuk është një formalitet i shpejtë. Zyra në Romë verifikon se kompania ekziston ligjërisht, se ekstrakti i regjistrit tregtar dhe NIPT-i janë të vlefshëm, se kompania ka kapacitet financiar për të paguar pagat dhe biletat, dhe se personi që nënshkruan kontratat është vërtet i autorizuar të përfaqësojë kompaninë. Dokumentet shqiptare duhet të jenë të përkthyera, të noterizuara dhe, sipas kërkesës së zyrës, të pajisura me vulë apostille.

Verifikimi i kontratës dhe dalja nga Filipinet

Kontrata individuale e punës e punëtorit filipinas duhet të verifikohet nga Zyra e Punëtorëve Emigrantë përpara se punëtori të dislokohet. Verifikimi kontrollon që paga, orët e punës, akomodimi, sigurimi shëndetësor, bileta e kthimit dhe zgjidhja e mosmarrëveshjeve të jenë në përputhje me standardet minimale filipinase dhe me legjislacionin shqiptar të punës. Nëse paga në kontratë nuk përputhet me pagën e deklaruar në kërkesën për miratim punësimi te AKPA, zyra e kthen dosjen dhe i gjithë cikli rinis.

Pasi kontrata është verifikuar, punëtori pajiset me Overseas Employment Certificate. Kjo certifikatë është dokumenti që i lejon punëtorit të kalojë kontrollin e emigracionit në aeroportin filipinas dhe që e përjashton atë nga tarifa e udhëtimit. Pa OEC, oficeri i emigracionit e ndalon nisjen edhe nëse punëtori ka vizë shqiptare të vlefshme dhe biletë të paguar. Kjo është mënyra më e shpeshtë e dështimit në këtë korridor: punëdhënësi rezervon fluturimin sipas datës së lejes unike dhe zbulon në ditën e nisjes se dosja filipinase nuk ishte mbyllur.

Për tarifat dhe afatet e anës shqiptare të kësaj zinxhiri, shihni kostot dhe afatet e punësimit të të huajve në Shqipëri, ndërsa procedura e plotë e dokumentit qendror përshkruhet te leja unike dhe procedura e punëdhënësit.

Pse ky korridor u rrit në 2025

Sipas të dhënave të AKPA për vitin 2025, numri i kërkesave për punësim të të huajve të miratuara online arriti 18.156, një rritje prej 43,4 për qind ndaj vitit të mëparshëm. Filipinet zunë rreth 18 për qind të këtij totali, në të njëjtin nivel me Indinë. Rritja vjen kryesisht nga turizmi, restorantet, qendrat e thirrjeve dhe kujdesi shtëpiak, ku pozicionet mbeten të paplotësuara nga tregu vendas.

Ky volum ka një pasojë praktike për planifikimin. Kërkesa e shpallur te AKPA duhet të qëndrojë e hapur për periudhën që parashikon procedura para se punëdhënësi të mund të kalojë te kandidati i huaj; rregulli dhe afatet përshkruhen te miratimi i punësimit nga AKPA dhe rregulli i vendeve të lira. Zinxhiri filipinas ecën paralelisht me këtë periudhë, jo pas saj. Punëdhënësit që e nisin akreditimin te DMW vetëm pasi kanë marrë lejen unike shtojnë disa muaj pa asnjë përfitim.

Kostoja e anës shqiptare është modeste: 4.500 lekë për lejen e parë unike dhe 2.250 lekë për rinovimin, sipas praktikës së Ministrisë së Brendshme për vitin 2026. Kostoja e anës filipinase është organizative, jo tarifore: përkthimet, noterizimi, apostille dhe koha e shqyrtimit në Romë. Rregulli filipinas i mbulimit të kostove të rekrutimit nga punëdhënësi do të thotë gjithashtu se bileta, vizat dhe tarifat e agjencisë nuk mund t'i ngarkohen punëtorit.

Punëdhënësi që e trajton dosjen filipinase si një procedurë paralele, me akreditimin e nisur në javën e parë dhe kontratën e hartuar që në fillim sipas standardeve të DMW, arrin te data e nisjes pa cikle të përsëritura.