Οικογενειακή επανένωση εργαζομένου τρίτης χώρας στην Ελλάδα: ο κανόνας των δύο ετών και το εισοδηματικό κατώφλι

Ο εργαζόμενος τρίτης χώρας μπορεί να ζητήσει οικογενειακή επανένωση στην Ελλάδα αφού συμπληρώσει δύο έτη νόμιμης διαμονής, όπως ορίζει το άρθρο 71 του ν. 5038/2023. Πρέπει επίσης να αποδείξει ετήσιο εισόδημα τουλάχιστον 8.500 ευρώ, προσαυξημένο κατά 20% για τον σύζυγο και 15% για κάθε τέκνο. Η αίτηση κρίνεται από την Αποκεντρωμένη Διοίκηση.

Πού στηρίζεται ο κανόνας

Η βάση είναι η Οδηγία 2003/86/ΕΚ του Συμβουλίου για το δικαίωμα οικογενειακής επανένωσης, η οποία έχει πλέον ενσωματωθεί στον Κώδικα Μετανάστευσης, τον ν. 5038/2023. Ο Κώδικας αντικατέστησε το προηγούμενο καθεστώς και συγκέντρωσε τις προϋποθέσεις σε δύο διατάξεις που ο εργοδότης χρειάζεται να γνωρίζει. Το άρθρο 71 ορίζει ποιος έχει δικαίωμα να ζητήσει επανένωση και υπό ποιες ουσιαστικές προϋποθέσεις. Το άρθρο 72 ρυθμίζει την υποβολή και την εξέταση της αίτησης έγκρισης.

Ο κανόνας των δύο ετών είναι το σημείο που χάνουν συχνότερα οι εργοδότες όταν σχεδιάζουν μια μετακίνηση. Ο συντηρών, δηλαδή ο εργαζόμενος που ήδη βρίσκεται στην Ελλάδα, πρέπει να διαμένει νόμιμα στη χώρα για δύο έτη πριν καταθέσει αίτηση. Ένας εργαζόμενος που φτάνει τον Μάρτιο με άδεια διαμονής για εργασία δεν μπορεί να φέρει σύζυγο και τέκνα τον Σεπτέμβριο του ίδιου έτους, όποια και αν είναι η κατάσταση της σύμβασής του ή το ύψος του μισθού του. Η διετία μετρά από τη νόμιμη διαμονή, όχι από την πρώτη ημέρα απασχόλησης και όχι από την ημερομηνία υποβολής της πρώτης αίτησης άδειας.

Η νομολογία έχει καθαρίσει και ένα δεύτερο σημείο. Η απόφαση 34/2025 του Διοικητικού Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης επιβεβαιώνει ότι τα κριτήρια εξετάζονται σωρευτικά και κατά τον χρόνο υποβολής της αίτησης. Δεν αρκεί ο εργαζόμενος να πληροί το εισοδηματικό κατώφλι μερικούς μήνες αργότερα, ούτε να καλύπτει τη διετία αλλά να υπολείπεται στο εισόδημα. Και τα δύο πρέπει να στέκουν την ίδια ημέρα, με τα δικαιολογητικά που συνοδεύουν τον φάκελο.

Το εισοδηματικό κατώφλι και πώς αποδεικνύεται

Το έντυπο δικαιολογητικών της Αποκεντρωμένης Διοίκησης για την οικογενειακή επανένωση, στην έκδοση του 2024, θέτει το κατώφλι στα 8.500 ευρώ ετήσιο εισόδημα για τον συντηρούντα. Το ποσό αυξάνεται κατά 20% για τον σύζυγο και κατά 15% για κάθε ανήλικο τέκνο που ακολουθεί. Το εισόδημα αποδεικνύεται με το εκκαθαριστικό σημείωμα του τελευταίου φορολογικού έτους, δηλαδή με φορολογικό και όχι με εργοδοτικό έγγραφο.

Ο πίνακας δείχνει πώς μεταφράζεται η προσαύξηση σε ποσά.

Για έναν εργοδότη το πρακτικό συμπέρασμα είναι σαφές. Ένας μισθός που πληροί τον νόμιμο κατώτατο για μία θέση δεν πληροί αυτόματα το κατώφλι για μια τετραμελή οικογένεια, ιδίως όταν το εκκαθαριστικό αφορά ένα έτος με μερικούς μήνες απασχόλησης. Όποιος υπόσχεται σε έναν υποψήφιο ότι η οικογένεια θα ακολουθήσει, οφείλει να δει πρώτα το εκκαθαριστικό που θα κατατεθεί, όχι τη σύμβαση που υπογράφτηκε.

Χρονοδιάγραμμα, κόστος και σειρά ενεργειών

Η αίτηση έγκρισης κατατίθεται στην αρμόδια υπηρεσία της Αποκεντρωμένης Διοίκησης του τόπου διαμονής του συντηρούντος, κατά το άρθρο 72 του ν. 5038/2023. Το ηλεκτρονικό παράβολο για την άδεια διαμονής μέλους οικογένειας ανέρχεται σε 150 ευρώ κατά τον ν. 5038/2023 και κατατίθεται μαζί με τον φάκελο. Μετά την έγκριση, το προξενείο της χώρας διαμονής των μελών εκδίδει την εθνική θεώρηση εισόδου, και τα μέλη υποβάλλουν αίτηση για άδεια διαμονής μέσα σε ένα μήνα από την είσοδό τους στη χώρα.

Η σειρά που δουλεύει, με βάση τα ίδια δύο άρθρα:

1. Επιβεβαίωση της διετίας νόμιμης διαμονής του συντηρούντος, με τις προηγούμενες άδειες διαμονής.
2. Άντληση του εκκαθαριστικού σημειώματος του τελευταίου φορολογικού έτους και σύγκριση με το κατώφλι της σύνθεσης της οικογένειας.
3. Πιστοποιητικό οικογενειακής κατάστασης και ληξιαρχικές πράξεις των μελών, επικυρωμένα και μεταφρασμένα.
4. Ασφάλιση ασθενείας που καλύπτει και τα μέλη, καθώς και στοιχεία κατάλληλου καταλύματος.
5. Κατάθεση της αίτησης έγκρισης με το παράβολο των 150 ευρώ.

Το κατάλυμα είναι το σημείο όπου ένας φάκελος μπορεί να σταματήσει χωρίς προειδοποίηση, γιατί ένα εργατικό κατάλυμα σχεδιασμένο για ενήλικο εργαζόμενο σπάνια περιγράφεται ως οικογενειακή κατοικία. Τι ζητά η υπηρεσία για τη στέγαση το εξηγούμε στο κατάλυμα εργαζομένων τρίτων χωρών. Το ευρύτερο πλαίσιο των αδειών διαμονής για εργασία βρίσκεται στο ο Κώδικας Μετανάστευσης 5038/2023 για τον εργοδότη, και ο κανόνας για τη μεταβολή της σχέσης εργασίας στο αλλαγή εργοδότη για εργαζόμενο τρίτης χώρας.

Η οικογενειακή επανένωση δεν είναι δευτερεύουσα διαδικασία που τρέχει παράλληλα με μια πρόσληψη. Είναι δική της αίτηση, με δικό της χρόνο έναρξης, δικό της εισοδηματικό κριτήριο και δική της αρμόδια αρχή, και η διετία του άρθρου 71 σημαίνει ότι η συζήτηση με τον εργαζόμενο γίνεται από το τρίτο έτος και μετά. Αν σχεδιάζετε κοιτώνες, μισθολογικές κλίμακες ή ανανεώσεις συμβάσεων για ομάδα εργαζομένων τρίτων χωρών, τα ποσά του εντύπου 2024 είναι το νούμερο που πρέπει να στέκει στο εκκαθαριστικό. Περισσότερα για τη διαδικασία πρόσληψης θα βρείτε στη σελίδα για εργοδότες.