Αλλαγή εργοδότη για εργαζόμενο τρίτης χώρας στην Ελλάδα και ο κανόνας των έξι μηνών

Ο πολίτης τρίτης χώρας που μετακλήθηκε στην Ελλάδα δεσμεύεται στον αρχικό εργοδότη για όλη τη διάρκεια της πρώτης σύμβασης, η οποία κατά το άρθρο 82 του ν. 5038/2023 όπως τροποποιήθηκε από τον ν. 5275/2026 δεν υπερβαίνει τους έξι μήνες. Μετά την περίοδο αυτή επιτρέπεται αλλαγή εργοδότη, αλλά μόνο στην ίδια ειδικότητα.

Δύο κανόνες τρέχουν παράλληλα και συχνά συγχέονται. Ο πρώτος αφορά τον χρόνο, δηλαδή πότε επιτρέπεται η μετακίνηση. Ο δεύτερος αφορά το περιεχόμενο, δηλαδή πού επιτρέπεται να πάει ο εργαζόμενος. Ένας εργοδότης μπορεί να τηρήσει τον πρώτο και να παραβιάσει τον δεύτερο, και το αποτέλεσμα είναι το ίδιο: απόρριψη της γνωστοποίησης και παράνομη απασχόληση από την ημέρα της απόρριψης.

Οι τρεις περιπτώσεις πριν από τους έξι μήνες

Η δέσμευση δεν είναι απόλυτη. Ο ν. 5275/2026 ορίζει τρεις καταστάσεις στις οποίες η αλλαγή εργοδότη επιτρέπεται πριν συμπληρωθεί το εξάμηνο.

Η πρώτη είναι η σοβαρή παραβίαση των όρων εργασίας από τον αρχικό εργοδότη, όπως αυτοί αποτυπώνονται στη σύμβαση. Εδώ η νομοθεσία προστατεύει τον εργαζόμενο από το να είναι εγκλωβισμένος σε εργοδότη που δεν πληρώνει ή δεν ασφαλίζει.

Η δεύτερη είναι η συναινετική λύση της εργασιακής σχέσης, με παράλληλη γνωστοποίηση της βούλησης νέου εργοδότη να απασχολήσει τον μετακαλούμενο. Η γνωστοποίηση του νέου εργοδότη είναι στοιχείο του φακέλου και όχι μεταγενέστερη διατύπωση. Χωρίς αυτήν, η συναίνεση των δύο μερών δεν αρκεί.

Η τρίτη είναι η μονομερής καταγγελία της σύμβασης από τον αρχικό εργοδότη, κατά τις διατάξεις της εργατικής νομοθεσίας. Ο εργαζόμενος που απολύθηκε δεν τιμωρείται με απώλεια του δικαιώματος εργασίας.

Ο κανόνας της ειδικότητας διαρκεί περισσότερο από το εξάμηνο

Ο περιορισμός που εκπλήσσει τους περισσότερους νέους εργοδότες δεν είναι το εξάμηνο αλλά η ειδικότητα. Μέχρι τη λήξη της πρώτης άδειας διαμονής, ο εργαζόμενος οφείλει να διατηρήσει την ειδικότητα που καταγράφηκε στην πρώτη σύμβαση εργασίας. Η μετακίνηση σε άλλον κλάδο δεν επιτρέπεται.

Πρακτικά, ένας εργάτης γης που μετακλήθηκε για αγροτικές εργασίες δεν μπορεί να μετακινηθεί σε ξενοδοχείο στον έκτο μήνα, ακόμη και αν και οι δύο εργοδότες συμφωνούν και ακόμη και αν το ξενοδοχείο προσφέρει υψηλότερο μισθό. Η αρμόδια υπηρεσία απορρίπτει τη μεταβολή για λόγο αλλαγής κλάδου, με τον ίδιο τρόπο που την απορρίπτει για μη συμπλήρωση του εξαμήνου.

Η γνωστοποίηση προς τη μεταναστευτική υπηρεσία δεν καταργεί τις εργατικές υποχρεώσεις. Ο νέος εργοδότης υποβάλλει κανονικά το έντυπο Ε3 της αναγγελίας πρόσληψης στο πληροφοριακό σύστημα ΕΡΓΑΝΗ πριν από την έναρξη της εργασίας και εγγράφει τον εργαζόμενο στον ΕΦΚΑ, ενώ ο προηγούμενος εργοδότης υποβάλλει τη δική του δήλωση λύσης της σχέσης. Οι τρεις καταχωρίσεις πρέπει να συμφωνούν ως προς τις ημερομηνίες. Ένα κενό δύο εβδομάδων ανάμεσα στη λύση της μιας σχέσης και την αναγγελία της επόμενης εμφανίζεται στον έλεγχο ως περίοδος χωρίς ασφάλιση, και η υπηρεσία ζητά εξήγηση για αυτήν πριν εγκρίνει τη μεταβολή.

Οι 45 ημέρες που βαρύνουν τον νέο εργοδότη

Η γνωστοποίηση της μεταβολής υποβάλλεται ψηφιακά και η αρμόδια υπηρεσία έχει 45 ημέρες για να την εξετάσει και να την εγκρίνει ή να την απορρίψει. Μέσα σε αυτό το διάστημα η απασχόληση επιτρέπεται, και εδώ βρίσκεται ο πραγματικός κίνδυνος για τον νέο εργοδότη.

Ο συγκεκριμένος τρόπος αποτυχίας είναι η απόρριψη μετά την έναρξη εργασίας. Ο νέος εργοδότης προσλαμβάνει, ο εργαζόμενος δουλεύει έξι εβδομάδες, και στη συνέχεια η υπηρεσία απορρίπτει τη μεταβολή επειδή δεν είχε συμπληρωθεί το εξάμηνο ή επειδή η ειδικότητα διέφερε. Η απασχόληση θεωρείται παράνομη και η επιχείρηση εκτίθεται στα πρόστιμα που περιγράφουμε στα πρόστιμα της Επιθεώρησης Εργασίας, όχι ο εργαζόμενος.

Ο έλεγχος που αποτρέπει αυτό το αποτέλεσμα γίνεται πριν από την υπογραφή και έχει τρία ερωτήματα. Πότε ξεκίνησε η πρώτη σύμβαση, ποια ειδικότητα αναγράφεται στην πρώτη άδεια διαμονής, και με ποιον από τους τρεις νόμιμους λόγους τερματίζεται η προηγούμενη σχέση. Αν ο υποψήφιος δεν μπορεί να δείξει την πρώτη άδεια και τη σύμβαση, ο νέος εργοδότης δεν διαθέτει τα στοιχεία που χρειάζεται για να κρίνει τον δικό του κίνδυνο.

Η δέσμευση σε έναν εργοδότη είναι κοινό χαρακτηριστικό των ενιαίων αδειών στην Ευρωπαϊκή Ένωση, και η αναθεώρηση του ευρωπαϊκού πλαισίου κινείται προς ευκολότερη μετακίνηση. Τη σύγκριση την κρατάμε στην ενιαία άδεια εργασίας στην ΕΕ, ενώ η αρχική διαδρομή που παράγει την πρώτη σύμβαση περιγράφεται στη διαδικασία μετάκλησης Ε.4.

Ο κανόνας των έξι μηνών περιορίζει την κινητικότητα, αλλά ταυτόχρονα δίνει στον αρχικό εργοδότη ένα προβλέψιμο παράθυρο για να αποσβέσει το κόστος της μετάκλησης. Η σελίδα για εργοδότες περιγράφει πώς η Werklist τεκμηριώνει την ειδικότητα από την πρώτη σύμβαση, ώστε μια μελλοντική μεταβολή να μην προσκρούει σε ασυμφωνία εγγράφων.