Οδηγοί από τρίτες χώρες στην Ελλάδα: η άδεια οδήγησης και το ΠΕΙ

Η ελληνική άδεια οδήγησης δεν ακολουθεί τον εργαζόμενο. Το Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών μετατρέπει ξένη άδεια χωρίς εξετάσεις μόνο για έξι κράτη με τα οποία υπάρχει ρύθμιση: ΗΠΑ, Καναδάς, Αυστραλία, Ιαπωνία, Νότια Αφρική, Νότια Κορέα. Οδηγός από Νεπάλ, Ινδία ή Φιλιππίνες δίνει θεωρητική και πρακτική εξέταση στην Ελλάδα, και το ΠΕΙ κρίνεται ξεχωριστά.

Ποιες άδειες μετατρέπονται και ποιες όχι

Η διαδικασία μετατροπής που περιγράφει ο ΜΙΤΟΣ, το Εθνικό Μητρώο Διοικητικών Διαδικασιών, αφορά ισχύουσα άδεια από ΗΠΑ, Καναδά, Αυστραλία, Ιαπωνία, Νότια Αφρική και Νότια Κορέα. Ο κάτοχος καταθέτει αίτηση στη Διεύθυνση Μεταφορών και Επικοινωνιών της Περιφέρειας όπου έχει τη συνήθη διαμονή του και λαμβάνει αντίστοιχη ελληνική κατηγορία χωρίς να περάσει από εξεταστή.

Για κάθε άλλη χώρα δεν υπάρχει μονοπάτι μετατροπής. Αυτό αφορά ευθέως τις αγορές από τις οποίες προσλαμβάνουν οδηγούς οι ελληνικές μεταφορικές και οι εταιρείες διανομής: Νεπάλ, Ινδία, Φιλιππίνες, Μπαγκλαντές, Πακιστάν. Ο εργαζόμενος αντιμετωπίζεται ως νέος υποψήφιος οδηγός. Δίνει θεωρητική εξέταση στα ελληνικά, πρακτική εξέταση με εξεταστή της Περιφέρειας και, για τις κατηγορίες C και CE, ιατρικές εξετάσεις για επαγγελματική ικανότητα.

Ο εργοδότης που υπολογίζει ότι ένας Νεπαλέζος οδηγός με δεκαετή εμπειρία σε φορτηγό θα οδηγεί στην Ελλάδα δύο εβδομάδες μετά την άφιξη σχεδιάζει πάνω σε λάθος παραδοχή. Η σειρά είναι αντίστροφη: πρώτα έρχεται με την έγκριση απασχόλησης, μετά ξεκινά τη διαδικασία της άδειας, και στο ενδιάμεσο δεν μπορεί να οδηγήσει επαγγελματικά όχημα της επιχείρησης.

Τα δικαιολογητικά που ζητά η Περιφέρεια

Ο ΜΙΤΟΣ ορίζει δύο έγγραφα που συχνά λείπουν από τον φάκελο και κρατούν την υπόθεση στάσιμη για εβδομάδες. Το πρώτο είναι η επίσημη μετάφραση της ξένης άδειας. Γίνεται δεκτή μετάφραση από τη μεταφραστική υπηρεσία του Υπουργείου Εξωτερικών, από δικηγόρο ή από την προξενική αρχή της χώρας έκδοσης στην Ελλάδα. Ιδιωτική μετάφραση χωρίς μία από αυτές τις ιδιότητες επιστρέφεται.

Το δεύτερο είναι βεβαίωση της εκδούσας αρχής της ξένης χώρας ότι η άδεια είναι γνήσια, ισχύει και δεν κρατείται λόγω ποινής ή αφαίρεσης. Η βεβαίωση αυτή ζητείται από την αρχή του κράτους έκδοσης και περνά από την προξενική αρχή. Σε διαδρομές όπως το Νεπάλ ή οι Φιλιππίνες η βεβαίωση χρειάζεται συνήθως τέσσερις έως οκτώ εβδομάδες, και είναι το σημείο όπου ένα χρονοδιάγραμμα πρόσληψης χάνει τον μήνα του.

Το ΠΕΙ και ο φάκελος της μετάκλησης

Το Πιστοποιητικό Επαγγελματικής Ικανότητας είναι δεύτερο έγγραφο, όχι σφραγίδα στο πρώτο. Απαιτείται για κάθε οδηγό που μεταφέρει εμπορεύματα ή επιβάτες επαγγελματικά. Δεν μεταφέρεται αυτόματα από τρίτη χώρα, ακόμη και όταν ο οδηγός κατέχει αντίστοιχο πιστοποιητικό στη χώρα προέλευσης. Ο ΜΙΤΟΣ θέτει προϋπόθεση τη συνήθη διαμονή στην Ελλάδα, δηλαδή ο εργαζόμενος πρέπει πρώτα να έχει τίτλο διαμονής και εγγεγραμμένη διεύθυνση, και μετά να ενταχθεί σε πρόγραμμα αρχικής επιμόρφωσης ή επιμόρφωσης με εξέταση.

Πρακτικά ο εργοδότης πληρώνει δύο φορές και περιμένει δύο φορές: μία για την κατηγορία της άδειας, μία για το ΠΕΙ. Το κόστος ανά οδηγό, με παράβολα, εκπαίδευση σχολής, ιατρικές εξετάσεις και μεταφράσεις, κινείται συνήθως από 900 έως 1.500 ευρώ, χωρίς τον μισθό των μηνών κατά τους οποίους ο οδηγός δεν οδηγεί ακόμη.

Ο πίνακας εξηγεί γιατί οι ελληνικές μεταφορικές που προσλαμβάνουν από την Ασία αρχίζουν συχνά από θέσεις αποθήκης, χειριστή ανυψωτικού ή βοηθού διανομής και μεταφέρουν τον εργαζόμενο στο τιμόνι στον δεύτερο χρόνο, όταν η άδεια και το ΠΕΙ έχουν ολοκληρωθεί.

Η άδεια οδήγησης δεν είναι προϋπόθεση για την έγκριση απασχόλησης. Ο εργοδότης περνά πρώτα από τη διαδικασία της μετάκλησης Ε.4 και από τα άρθρα του ν. 5038/2023, και μόνο αφού ο εργαζόμενος αποκτήσει τίτλο διαμονής ανοίγει ο φάκελος στη Διεύθυνση Μεταφορών. Η σύμβαση εργασίας πρέπει να περιγράφει τη θέση που ο εργαζόμενος μπορεί πραγματικά να ασκήσει την πρώτη ημέρα, αλλιώς η περιγραφή καθήκοντος και η πραγματική απασχόληση αποκλίνουν, κάτι που ελέγχεται σε επιθεώρηση.

Στον υπολογισμό του συνολικού κόστους πρόσληψης οι οδηγοί είναι η ακριβότερη κατηγορία στην ελληνική αγορά, επειδή το παραγωγικό ξεκίνημα καθυστερεί κατά μήνες και όχι κατά εβδομάδες.

Αν προγραμματίζετε πρόσληψη οδηγών από τρίτη χώρα, υπολογίστε το χρονοδιάγραμμα από τη βεβαίωση της εκδούσας αρχής και προς τα εμπρός, και ορίστε γραπτώς τι κάνει ο εργαζόμενος έως την έκδοση της ελληνικής άδειας. Η ομάδα μας χαρτογραφεί τη διαδρομή ανά Περιφέρεια στη σελίδα για εργοδότες.