Виза Д за работа во Северна Македонија: редоследот што работодавачот мора да го испочитува

Визата Д е влезна виза за престој подолг од 90 дена и не е првиот чекор, туку четвртиот. Според постапката објавена од Министерството за надворешни работи и надворешна трговија, дипломатско конзуларното претставништво ја издава дури откако Министерството за внатрешни работи ќе донесе позитивна одлука за привремен престој. Таксата за барањето е 75 евра.

Кој орган одлучува што

Три органа учествуваат и секој има своја улога. Агенцијата за вработување на Република Северна Македонија го обработува работниот дел на досието во Скопје, односно мислењето и дозволата за работа според Законот за вработување и работа на странци. Министерството за внатрешни работи одлучува за привремениот престој и подоцна ја печати биометриската картичка со ЕМБГ. Министерството за надворешни работи и надворешна трговија, преку своите конзуларни претставништва, ја лепи визата Д во пасошот откако одлуката на МВР е донесена.

Работодавачот што ги сфаќа овие три чекора како еден ред документи го губи најмногу време. Досието на АВРСМ и одлуката на МВР се два одвоени рока и вториот не тече додека првиот не заврши. Конзулатот нема дискреција да ја забрза оваа секвенца, затоа што неговиот влез во постапката е самата одлука за престој.

Конзуларните такси што ги објавува МНР за 2026 година се следните: 75 евра за барање за виза за престој над 90 дена, односно виза Д, 60 евра за виза за краток престој и транзит, и 35 евра за деца на возраст од шест до дванаесет години. Таксата се плаќа при поднесувањето и не се враќа ако барањето биде одбиено, што е една од причините досието да се провери пред да се закаже терминот.

Државјаните на Европската унија влегуваат без виза и за нив чекорот со виза Д отпаѓа. Тоа не ја брише обврската за уредување на престојот и работата според Законот за странци и Законот за вработување и работа на странци, па работодавачот и понатаму поднесува исто досие кај АВРСМ и МВР.

Редоследот чекор по чекор

Овој редослед го води работодавачот, не работникот. Работникот физички се јавува само во чекор 3 и во чекор 5. Сè пред тоа е досие што го составува и го брани работодавачот, а описот на работниот дел од постапката е даден во дозволата за работа за странци.

Документите од странство и вообичаената грешка

Документите издадени надвор од Северна Македонија, меѓу нив дипломата, изводот од матична книга на родените и уверението за неосудуваност, се поднесуваат со апостил од земјата што ги издала и со превод од овластен судски преведувач, а потписот на преведувачот се заверува на нотар. Ова го бара листата на документи на МНР и е најчестата причина досието да се врати.

Грешката што најскапо чини е обратен редослед на апостилот и преводот. Ако документот се преведе прво, а апостилот се стави потоа, апостилот не е преведен и конзулатот бара нов превод. За досие од Катманду или Манила тоа значи повторно испраќање на оригиналите и две до три недели загубени, откако авионскиот билет е веќе резервиран. Апостилот прво, преводот потоа, нотарот на крај.

Втората честа грешка е временска. Визата Д има свој рок на важност за влез и ако работникот не влезе во тој прозорец, целата секвенца се повторува од конзулатот, со нова такса од 75 евра. По влезот, регистрацијата на адресата и подигнувањето на картичката имаат свои рокови, опишани во пријавата на адреса и сместувањето, а самата пријава во Агенцијата за вработување се поднесува пред стапувањето на работа, како што е дадено во пријавата на почеток на работа.

Реален план за еден работник од трета земја тргнува наназад од датумот на стапување на работа: прво картичката, потоа влезот, потоа терминот во конзулатот, потоа одлуката на МВР и на почетокот досието кај АВРСМ. Работодавачите што го планираат обратно, од датумот кога им треба работникот на градилиште, скоро секогаш пропуштаат еден од петте чекори. Секој од петте чекори брои свое време, и ниту еден не почнува да тече додека досието кај претходниот не е затворено.